Hoe Facebook het leren op zijn kop zet.

Op elk moment van de dag heeft de huidige leerling op zijn beeldschermpje toegang tot zo’n beetje alle informatie ter wereld. Het is eenvoudiger dan ooit om elkaar op de hoogte te houden van alles wat er in ons leven gebeurt. We hoeven niet meer te wachten tot de foto’s zijn ontwikkeld of ingeplakt in het fotoboek. We zetten ze meteen op Facebook, vaak al op de vakantiebestemming zelf. We hoeven geen “speciale avonden” te organiseren om de vakantievideo te bekijken, die staat ook al op Facebook.

In drie minuten op Facebook, zie ik alleen al op mijn berichtenoverzicht van alles en nog wat voorbij schieten. Zaken die mijn Facebook-vrienden delen, omdat zij het interessant, grappig of gewoon delenswaardig vinden. Zaken die mijn Facebook-vrienden er zelf opzetten, omdat ze hun bezigheden willen delen met hun netwerk. En uiteraard de “voorgestelde berichten” die Facebook ongevraagd in mijn overzicht plaatst, omdat bedrijven voor die plaatsing betaald hebben.

En dat is alleen nog maar Facebook. Op Twitter geldt hetzelfde. Maar zelfs Wikipedia kan hetzelfde effect hebben. In hun artikelen staan links naar gerelateerde artikelen en hoe makkelijk is het om je cursor naar die link te bewegen en op je linkermuisknop te klikken? Of bij een touchscreen gewoon die link aan te raken? Je was op zoek naar informatie, maar onderweg vind je meer informatie en daar past weer nog meer informatie bij. Voor je het weet, ben je vergeten wat je oorspronkelijk aan het opzoeken was. Je hebt een sneeuwbal aan informatie ontketend.

De grootste kracht van het onderwijs is dat het systeem aanbrengt in alle informatie. Het leert vaardigheden aan om die informatie te verwerken en om van theorie naar praktijk te komen. Dat doet het gestructureerd: er zijn verschillende vakken met allemaal hun eigen voorgeschreven tijd in het rooster. In die vakken zijn er verschillende hoofdstukken met allemaal hun eigen voorgeschreven tijd in het studieplan. En zelfs in die hoofdstukken is de stof gestructureerd opgebouwd en heeft de schrijver een systeem ingebouwd. Die structuur is extern georganiseerd. Een uitgever of een docent organiseert de stroom informatie op zo’n manier dat het behapbaar blijft. Het is geen trechter die maar wordt volgestouwd.

De externe organisatie loopt een beetje spaak met de wereld buiten school. Daar is zo ongeveer alles wat we willen beschikbaar op het moment dat we dat willen. Interactieve tv, opnamefuncties, video on-demand. Dat spanningsveld maakt het volgens mij zo lastig voor leerlingen om af te stemmen op de frequentie van hun leraar of van school. School is als het ware een meergangendiner dat gerecht voor gerecht wordt opgediend. Een sterrendiner, waarbij in de gerechten wordt opgebouwd naar een hoogtepunt.

In die vergelijking is social media of internet een beetje als een buffet of een all-you-can-eat tapasrestaurant. Alles kan tegelijk. Iedere combinatie is prima als jij die kiest. Alles is beschikbaar op ieder moment, jij maakt de keuzes. De vraag is alleen: wanneer is de smaakbeleving het best? Wanneer komt de informatie het best tot zijn recht?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *